Bańka AI pęka? Spółki technologiczne straciły 480 mld dolarów
Rynek sztucznej inteligencji w Chinach przechodzi poważne załamanie. Indeks STAR50, skupiający między innymi spółki technologiczne i producentów półprzewodników, stracił około 40 proc. wartości w niespełna cztery miesiące. Według szacunków przytoczonych przez Reutersa z rynku wyparowało w tym czasie około 480 mld dolarów. Przecena dotknęła zarówno producentów układów scalonych, jak i firmy związane z robotyką oraz infrastrukturą centrów danych.
Chiński rynek AI traci setki miliardów dolarów
Przez ostatnie dwa lata chińskie spółki technologiczne korzystały z rosnącego zainteresowania sztuczną inteligencją oraz oczekiwań związanych ze wsparciem państwa. Inwestorzy chętnie kupowali akcje firm, które miały odegrać ważną rolę w rozwoju krajowego sektora AI. Wyceny wielu przedsiębiorstw rosły bardzo szybko, a zainteresowanie niektórymi debiutami giełdowymi było ogromne. Teraz sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Według danych przytoczonych przez Reutersa indeks STAR50 spadł o około 40 proc. w mniej niż cztery miesiące, a szacowana wartość rynkowa objętych nim spółek zmniejszyła się o około 480 mld dolarów. W tym samym okresie szeroki indeks chińskich największych spółek CSI300 stracił około 20 proc. względem czerwcowych szczytów. Warto zaznaczyć, że STAR50 nie obejmuje całego chińskiego sektora sztucznej inteligencji. Jest to indeks skupiający 50 spółek z rynku STAR Market, w tym przedsiębiorstwa związane z półprzewodnikami i nowymi technologiami. Skala przeceny pokazuje jednak, jak mocno inwestorzy wycofują kapitał z segmentu, który jeszcze niedawno był jednym z głównych beneficjentów giełdowej hossy.
Producenci chipów i robotów mocno tracą na wartości
Przecena nie ogranicza się do jednego rodzaju przedsiębiorstw. Jednym z przykładów jest Unitree, producent robotów humanoidalnych, którego akcje straciły około połowy wartości od rozpoczęcia notowań w sierpniu. Debiut firmy cieszył się ogromnym zainteresowaniem inwestorów indywidualnych - liczba zapisów wśród tej grupy miała wielokrotnie przekroczyć dostępną pulę akcji. Problemy dotknęły również producentów pamięci i układów scalonych. CXMT stracił ponad jedną czwartą wartości w ciągu miesiąca, natomiast akcje MetaX Integrated Circuits oraz Moore Threads Technology spadły mniej więcej o połowę względem letnich poziomów. Mocno ucierpiały także przedsiębiorstwa produkujące komponenty optyczne wykorzystywane w centrach danych. Akcje Zhongji Innolight i Eoptolink Technology znalazły się około 60 proc. poniżej wcześniejszych szczytów. W ich przypadku dodatkowym obciążeniem są obawy dotyczące możliwych ograniczeń dostaw chińskiego sprzętu do amerykańskich centrów danych.
Dlaczego inwestorzy wycofują pieniądze z chińskich spółek AI?
Nie wskazano jednej konkretnej przyczyny załamania. Reuters podkreśla, że nie było oczywistego impulsu, który samodzielnie wywołałby wyprzedaż. Na decyzje inwestorów wpływa kilka nakładających się czynników. Jednym z nich są bardzo wysokie wyceny przedsiębiorstw. Nawet po dużych spadkach indeks STAR50 był wyceniany na około 100-krotność zysków spółek, podczas gdy analogiczny wskaźnik dla Nasdaq 100 wynosił około 30. Wcześniej wycena chińskiego indeksu miała sięgać nawet 250-krotności zysków. Niepokój budzą również pytania o przyszły popyt na rozwiązania AI i możliwość utrzymania obecnego tempa inwestycji w infrastrukturę. Inwestorzy obawiają się, że producenci chipów i dostawcy sprzętu będą musieli konkurować ceną, co może ograniczyć ich przyszłe marże. Dodatkowym problemem są zobowiązania podatkowe oraz ryzyko ograniczeń eksportowych. Stany Zjednoczone i inne państwa mogą wprowadzać kolejne restrykcje dotyczące chińskich komponentów wykorzystywanych w centrach danych. To rodzi pytania o możliwość ekspansji zagranicznej firm, których wyceny uwzględniały wcześniej duży potencjał globalnego rynku.
Inwestorzy indywidualni szczególnie mocno odczuwają straty
Chiński boom na sztuczną inteligencję przyciągnął dużą liczbę inwestorów indywidualnych. Według danych Goldman Sachs przytoczonych przez Reutersa spółki związane z AI odpowiadały za około 42 proc. kapitalizacji chińskiego rynku akcji oraz 57 proc. obrotu na giełdach w Chinach kontynentalnych i Hongkongu. Tak duża koncentracja kapitału w jednym sektorze sprawiła, że odwrócenie nastrojów dotknęło szeroką grupę uczestników rynku. Część inwestorów, którzy kupowali akcje firm technologicznych w czasie hossy, mierzy się obecnie ze znacznymi stratami. Niektórzy zaczęli przenosić środki do bardziej defensywnych aktywów. Problemy mogą odczuć również same przedsiębiorstwa. Gorsze nastroje na giełdzie utrudniają pozyskiwanie kapitału, przeprowadzanie nowych ofert publicznych i finansowanie dalszego rozwoju. To szczególnie istotne dla młodych firm technologicznych, które potrzebują dużych nakładów na badania, produkcję i rozwój infrastruktury.
Czy pęknięcie chińskiej bańki AI oznacza problemy na całym świecie?
Przecena w Chinach jest sygnałem ostrzegawczym dla globalnego rynku sztucznej inteligencji, ale nie oznacza automatycznie, że podobny scenariusz musi powtórzyć się w Stanach Zjednoczonych czy Europie. Chiński rynek miał własną specyfikę: bardzo wysokie wyceny, silny udział inwestorów indywidualnych i duże oczekiwania związane z państwowym wsparciem dla branży technologicznej. Jednocześnie obawy dotyczące rentowności inwestycji w AI są obecne również na innych rynkach. Inwestorzy coraz uważniej analizują, czy ogromne wydatki na centra danych, układy obliczeniowe i infrastrukturę rzeczywiście przełożą się na odpowiednio wysokie przychody oraz zyski. Chiński przypadek pokazuje, że nawet perspektywiczny sektor może doświadczyć gwałtownej korekty, jeśli giełdowe wyceny zbyt mocno wyprzedzą oczekiwania dotyczące przyszłych wyników. Nie oznacza to końca rozwoju sztucznej inteligencji, ale może zapowiadać bardziej selektywne podejście inwestorów do firm działających w tej branży.